ఇటీవలి కాలంలో భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లో ఎంతోమంది కొత్త ఇన్వెస్టర్స్ జాయిన్ అయ్యారు. CDSL మరియు NSDL డేటా ప్రకారం, డీమాట్ ఖాతాల సంఖ్య 2024 మే నాటికి 121.6 మిలియన్ల నుంచి 2025 ఫిబ్రవరి నాటికి 190 మిలియన్లకు పెరిగింది. ఇది మంచి ట్రెండ్ అయినప్పటికీ, ఇందులో ఒక ప్రమాదం దాగిఉంది. అనుభవం లేని ఇన్వెస్టర్లను లక్ష్యంగా చేసుకుని అనేక మోసాలు జరుగుతున్నాయి.
స్టాక్ మార్కెట్ మోసాలు: ఎలా గుర్తించాలి?
SEBI స్టడీ ప్రకారం, FY22 నుంచి FY24 వరకు ఎక్విటీ F&O ట్రేడింగ్ లో 93% ట్రేడర్లు భారీ లాస్సెస్ ఎదుర్కొన్నారు. వారి మొత్తం నష్టం ₹1.8 లక్షల కోట్లకు పైగా ఉంది. ఇది కోటక్ బ్యాంక్ మార్కెట్ క్యాప్ (₹3.75 లక్షల కోట్లు) కంటే సగం కన్నా ఎక్కువ! ఈ నష్టాల వెనుక ట్రేడింగ్ లో అనుభవం లేకపోవడం, తప్పుడు టిప్స్ మరియు మోసాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
మోసాలకు కారణమయ్యే రెడ్ ఫ్లాగ్స్
1. అసాధ్యమైన రిటర్న్స్ వాగ్దానాలు
“రోజుకు 10% ప్రాఫిట్”, “1 నెలలో డబ్బు డబుల్” వంటి వాగ్దానాలు చేసేవారిని నమ్మకండి. స్టాక్ మార్కెట్ లో రిస్క్ లేకుండా హై రిటర్న్స్ అసాధ్యం. Nifty సాధారణంగా సంవత్సరానికి 12-14% మాత్రమే ఇస్తుంది.
2. ప్రషర్ టాక్టిక్స్
“ఇది లాస్ట్ అవకాశం”, “ఇప్పుడే ఇన్వెస్ట్ చేయండి” అని ప్రేషర్ చేసేవారు మోసగాళ్లు అవ్వచ్చు. నిజమైన అవకాశాలు ఎప్పుడూ హడావిడి కావద్దు.
3. ట్రాన్స్పరెన్సీ లేకపోవడం
కంపెనీ ఫైనాన్షియల్స్, డెట్స్, మేనేజ్మెంట్ గురించి స్పష్టమైన ఇన్ఫర్మేషన్ ఇవ్వకపోతే అది రిస్కీ. పెన్నీ స్టాక్స్ లో ఇలాంటి ప్రాబ్లమ్స్ ఎక్కువ.
4. SEBI రిజిస్ట్రేషన్ లేకపోవడం
ఏదైనా ఇన్వెస్ట్మెంట్ అడ్వైజర్ లేదా టిప్స్ ఇచ్చేవారు SEBI రిజిస్టర్డ్ కావాలి. లేకుంటే దూరంగా ఉండండి.
మీ డబ్బును ఎలా ప్రొటెక్ట్ చేసుకోవాలి?
1. క్రెడెన్షియల్స్ ఛెక్ చేయండి
ఎవరైనా ఇన్వెస్ట్మెంట్ సలహాలు ఇస్తే, వారి SEBI రిజిస్ట్రేషన్ నంబర్ ఛెక్ చేయండి. SEBI వెబ్సైట్ లో వెరిఫై చేసుకోవచ్చు.
2. పరిశోధన చేయండి
ఏ స్టాక్ లోనైనా ఇన్వెస్ట్ చేసే ముందు దాని ఫైనాన్షియల్స్, బ్రోకరేజ్ రిపోర్ట్స్, మేనేజ్మెంట్ ను స్టడీ చేయండి.
3.రియలిస్టిక్ గా ఉండండి
స్టాక్ మార్కెట్ లో డబ్బు త్వరగా సంపాదించాలనుకుంటే నష్టమే ఎక్కువ. పేషెంట్ గా ఉండి, లాంగ్ టర్మ్ గా ఇన్వెస్ట్ చేయండి.
4. అనవసరమైన ఆఫర్స్ ను ఇగ్నోర్ చేయండి
టెలిగ్రామ్, వాట్సాప్, కాల్స్ ద్వారా వచ్చే “సీక్రెట్ టిప్స్” నమ్మకండి. ఇవి చాలావరకు స్కామ్స్ అవుతాయి.
5. ప్రొఫెషనల్ సలహాలు తీసుకోండి
సీరియస్ గా ఇన్వెస్ట్ చేయాలనుకుంటే, SEBI రిజిస్టర్డ్ ఫైనాన్షియల్ అడ్వైజర్ ను సంప్రదించండి.
SEBI ఏం చేస్తోంది?
ఇన్వెస్టర్స్ సేఫ్టీ కోసం SEBI కొత్త సెక్యూరిటీ ఫీచర్స్ ప్రవేశపెట్టింది: OTP ఆథెంటికేషన్ (డీమాట్ లాగిన్ కూడా), SIM బైండింగ్, బయోమెట్రిక్ వెరిఫికేషన్ మరియు టెంపరరీ అకౌంట్ లాక్ ఫీచర్
ఇంకా, ఇన్వెస్టర్ ఎడ్యుకేషన్ పై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టింది. ట్రేడింగ్ రిస్క్స్, స్కామ్స్ గురించి అవగాహన కార్యక్రమాలు నడుపుతోంది.
ముగింపు
స్టాక్ మార్కెట్ లో డబ్బు సంపాదించడం సులభం కాదు. కానీ మోసాలకు గురికాకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే, మీ డబ్బు సురక్షితంగా ఉంటుంది. ఎప్పుడూ రిసెర్చ్ చేసి, రిజిస్టర్డ్ అడ్వైజర్స్ ను సంప్రదించి, ఓపికగా ఇన్వెస్ట్ చేయండి. మీరు ఇప్పుడే జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే, ఫ్యూచర్ లో పెద్ద నష్టాల నుంచి తప్పించుకోవచ్చు